Gazetka parafialna "Głos Serc" ma zaszczyt zaprosić Drogich Czytelników na kolejny cykl artykułów poświęconych liturgii. Przez kolejne spotkania rozważać będziemy temat sakramentów świętych. Na wstępie kilka słów ogólnego wprowadzenia.
Według Katechizmu Kościoła Katolickiego sakramenty są skutecznymi znakami łaski, ustanowionymi przez Chrystusa i powierzonymi Kościołowi. Przez te znaki jest nam udzielane życie Boże. Obrzędy widzialne, w których celebruje się sakramenty, oznaczają i urzeczywistniają łaski właściwe każdemu sakramentowi. Przynoszą one owoc w tych, którzy je przyjmują z odpowiednią dyspozycją (KKK, nr 1131).
Sakrament oznacza wydarzenie spotkania Boga z człowiekiem. Dar rzeczywistości dostępnej jedynie przez wiarę (łaska) docierający przez rzeczywistość rozpoznawalną zmysłowo (znaki, gesty, słowa). Teologia uczy, że oznaczają one taki obrzęd liturgiczny, który z woli Chrystusa czyni człowieka niewidzialnie uczestnikiem życia Bożego i mocy zbawczej. Sakramenty nie są własnością kapłana albo wspólnoty, nikomu się także nie należą "z góry", gdyż są bezinteresownym Bożym Darem, a nie kolejnym z "praw człowieka".
Wyróżniamy siedem sakramentów:
- sakramenty inicjacji, czyli wtajemniczenia chrześcijańskiego - Chrzest, Bierzmowanie, Eucharystia;
- sakramenty uzdrowienia - Pokuty i Pojednania oraz Namaszczenia Chorych;
- sakramenty w służbie Komunii, które są nastawione na zbawienie innych ludzi – Kapłaństwo i Małżeństwo.1
Sakramenty towarzyszą kluczowym etapom życia człowieka. Narodziny - Chrzest. Samoświadomość moralna - Pokuta. Znacząca odpowiedzialność za siebie - Bierzmowanie. Wybór własnej drogi odrębnej od rodziców - Małżeństwo lub Kapłaństwo. Doświadczenie fizycznego zagrożenia życia - Namaszczenie Chorych. Całemu zaś życiu towarzyszy Eucharystia, czyli Pokarm na drogę do zbawienia.2
Zasadniczo, aby przyjąć konkretny sakrament, wymagana jest wiarygodna prośba, odpowiednie przygotowanie i brak przeszkód ze strony prawa kościelnego. Natomiast zadaniem udzielających je, czyli szafarzy, jest troska o właściwą dyspozycję moralną przyjmujących i zrozumiałość wykonywanych czynności i wypowiadanych słów.
Samo słowo "sakrament" używane w języku polskim wywodzi się wprost z łaciny, gdzie sacramentum znaczy w kontekście religijnym: uświęcenie, środek uświęcający, dający rzecz świętą, świętość, znak święty, obrzęd religijny, a także tajemnica, nauka i wyznanie wiary oraz objawienie. Znaczenia powyższe nie wyczerpują jednak faktycznego rozumienia tego pojęcia. Słowo to było bowiem używane także w terminologii świeckiej, gdzie oznaczało kwotę pieniężną, zakład, zastaw, poręczenie finansowe, kaucję, proces sądowy, przysięgę, uroczyste zobowiązanie i służbę wojskową. Mogłoby się więc wydawać, iż termin ten został przejęty przez chrześcijaństwo ze słownictwa świeckiego, w którym był w powszechnym użyciu.
Wiadomo, że słowo sacramentum używane w teologii jest tłumaczeniem greckiego słowa mysterion, oznaczającego tajemnicę, naukę tajemną, obrzęd liturgiczny bądź misteria kultyczne.3
Połączenie w sakramentach elementu widzialnego (znaku) i niewidzialnego (łaska) sprawia, że służą one w dużej mierze pomocą ku temu, aby wyrażać i umacniać osobistą wiarę każdego chrześcijanina. Ułatwiając tym samym oddawanie czci Bogu; przemieniają i dokonują uświęcenia człowieka; budują i wzmacniają Wspólnotę Kościoła. Dzięki sakramentom uczestniczymy w posłaniu Chrystusa do świata.
1 http://adonai.pl/sakramenty/?id=2
2 http://adonai.pl/sakramenty/?id=64
3 Marek Blaza SJ, Dariusz Kowalczyk SJ Dogmatyka. Tom 5. Traktat o sakramentach, Biblioteka "Więzi"- Warszawa 2007, str. 217
